Kardeş çatışmaları

Ailelerin en çok sorun olarak görüp de yardım almak istedikleri konuların başında kardeş çatışmaları gelir. Anne ve babaları bezdiren bu konuya değinmek istiyorum.

Çatışmaların temelini oluşturan kıskançlık, insanın içinde var olan duygulardan biridir, bir kardeşin diğerini kıskanması kadar normal bir şey olamaz. Çünkü paylaşmaları gereken anneleri, babaları, akrabaları, oyuncakları, odaları yani canlı ve cansız yüzlerce  ortak paydaları vardır. Bazı çocuklarda kıskançlık yaşanmazken bazılarında endişe verici boyutlarda olabilir. Fıtraten bazı çocuklar diğerlerinden daha fazla kıskançlık duygularına sahip olsalar da asıl sebep çoğunlukla çocuğa gösterilen yanlış tepkilerden kaynaklanmaktadır. Çocuğunuzu suçlamak yerine onu anlamaya çalışıp olumlu bir şekilde davranırsanız daha çok yardımcı olursunuz. Kıskançlık, kardeşinin elde ettiklerinin yok olmasını isteme boyutlarına gelmişse endişe vericidir. Bu durumda yardım almak gereklidir.
Çocuğu anlamanın yolu onu zekâsıyla, yetenekleriyle, huylarıyla, olduğu gibi kabul etmekten geçer. Kabullenmek bu konuda atılacak ilk adımdır, sonrasında ise kardeşleri birbirleriyle kıyaslamamak, karşılaştırmamak gerekir. Rekabetin söz konusu olduğu her yerde çatışmadan söz edilebilir. Kıyaslanılan çocuk kendisini kabullenilmemiş hisseder ve diğer kardeşine karşı öfke duyar. Öfke ise çoğu zaman çatışmaların ana kaynağını oluşturur. Aslında olduğu gibi kabul edildiği zaman çocuğu başkalarıyla kıyaslamaya da gerek olmaz. Çünkü her çocuğun yapısı birbirinden çok farklıdır. Biri hırçın diğeri munis olabilir, ama kardeş kardeştir. Anne baba ayrım göstermezse ve kardeşlik  bilincini verirse sorun ortadan kalkar.

Dikkat etmemiz gereken bir diğer önemli nokta da çocuğumuza yeterli zaman ayırabilmemizdir. Her çocuğun ihtiyaçları birbirinden farklıdır ve ihtiyacı doyurulmayan çocuklar ilgiyi üzerlerine çekme adına kavga çıkararak bunu tatmin edebilirler. Bu yüzden ihtiyaç oranında çocuklara zaman ayırmak gerekir. Bazı çocuklar daha çok ilgilenilmek isterler. Bu çocuklarla diğerlerini de ihmal etmeden daha fazla ilgilenmek yerinde olur. Eğer ilgi isteği aşırıya kaçıyorsa çocuğa çeşitli uğraşlar bularak daha bağımsız olması sağlanabilir. Kardeş çatışmasının temel sebeplerinden biri de anne-baba çatışmalarıdır. Düzenli ve tutarlı bir aileye sahip olunmaması, evde sürekli çatışmaların bulunması da çocuklar için kötü bir model oluşturacağından bu ailelerde sıklıkla kardeşler arası çatışmalar görülebilir.

  • Çatışmalarda esas olan anne ve babanın bilinçlenip birlikte hareket etmesidir. Tutumlar ve davranışlar aynı ağızdan çıkmışçasına tutarlı olmalıdır.
  • Çocuklar da kuralları olan bir evde daha düzenli ve mutlu yaşarlar. Kuralları olmayan bir evde yetişmiş çocuklar sınırlarını çizmekte zorlanabilirler.
  • Ufak tefek çatışmalar görmemezlikten gelinmeli, konuyu kardeşlerin aralarında halletmeleri sağlanmalıdır. Böylece problem çözme becerileri de gelişir.
  • Anne ve baba çatışma şikâyetlerini dinleyip yargıç görevini üstlenmemelidir. Bir tarafa hak verilmesi diğer tarafta öfkenin çoğalmasına ve en kısa zamanda çatışmanın tekrarlanmasına sebep olur.
  • Çatışmanın kesilmesi için kesin kurallar konmalıdır. “Eğer kavgaya devam ederseniz sokağa çıkmanız, bilgisayar oynamanız kesinlikle yasak” gibi…
  • Çatışmada objektif bir doğru bulunması zor olacağından haklı olanı ayırmak, diğerini cezalandırmak gibi bir yanlışa girişilmemelidir.
  • Çocuklara insani değerler, kişiye saygı, güzel ahlak, kul hakkı gibi kavramlar yaşayarak öğretilmelidir.
  • Çatışmalarda çocuklara bağırmamalı, kendilerini ifade etmelerine imkan sağlanmalıdır.
  • Bencillik yerine empati kurmanın önemi yaşayarak gösterilmelidir.
  • Çocuklar, kişilik ve ruhları olgunlaşıp değişik yönlerini, ortak yönleri gibi takdir edip, sevmeyi geliştirdikçe, birbirleri ile daha az çatışmaya girerler.

Can Kardeş Çocuk Köşkü Psikoloğu Betül Artış

Leave Your Reply