OLUMLU DİSİPLİN YÖNTEMLERİ

Disiplin  aslında düzendir, bu anlamda evde ve ailede disiplin, aile bireylerinin yaşamlarının bilinçli bir şekilde gerçekleştirmelerini sağlayan bir düzen ve yaşam tarzıdır.

Her canlının ve kainatın bir düzen içinde yaratıldığını düşünürsek, çocuğun da bir takım kural ve kaidelere ihtiyacının olduğunu düşünmek yanlış olmayacaktır. Ancak her ailenin, evin, disiplin anlayışı kendine aitdir. Kiminin ki daha katı, kiminin ki daha esnektir. Bu noktada önemli olan, sınırların anne-baba tarafından konulmasıdır. Sınırların olmaması ya da kuralların çocuklar tarafından konulması, çocukların gelişimleri açısından uygun bir ortam oluşturmayacaktır.

Çocuğa .bilgiyi soyut düzeyde vermek yerine “Yaşayarak öğretme” nin çocuklar üzerinde daha etkili olduğu bilinmektedir. Gerçek disiplin, kişinin kendisi ile başlar, anne babalar çocuklarının uymasını bekledikleri kuralları öncelikle kendileri gerçekleştirmelidirler. Örneğin “Her gün dışını fırçalamalısın” gibi emir içerikli öğüt ve yaptırımlar yerine, çocuğa yaşayarak örnek olunan davranışlar çok daha etkili olacaktır.

Evde disiplinin yürümemesinin en önemli nedenlerinden biri de disiplin uygulamasındaki tutarsızlık ve devamsızlıktır. Örneğin akşam 8:30’da yatması kararlaştırılan bir çocuk, bir akşam 8:30’da yattıktan sonra, ertesi akşam babası geç geldiği için 9:30’da yattı. Bir sonraki gece de, misafir geldiği için 10;00’da yattı. Bir sonraki gece artık çocuk 8;30’da yatmamak için direnip ağlamaya başladı. Bunun gibi devamsızlık gösteren kuralların kalıcı olması zordur.

Tutarsızlığın bir diğer şekli de hayırların gerçek hayır olmamasıdır. Yasaklanan bir şeyi her hangi bir nedenle (Çocuk çok ağladığı için, evde misafir olduğunda, annesi yorgun olduğundan gibi.) sonradan verilmesidir. Yanı hayırların sonradan “hadi peki, ama bu seferlik” e dönüşmesidir. Bunun yerine açık kurallar ve sınırlar oluşturmalı ve bunlara bağlı kalınmalıdır. Bunları yazın ve yazın ve çocuklarınıza açık bir dille anlatın. Çocuğunuz kuralları çiğnemeye başlayıp, yanlış davranışlarda bulunduğunda onlara uyarı ve imalarda bulunmalısınız. Bu ona öz denetimi öğretmenin yollarından biridir. Bunun yanında yaptığı iyi davranışları takdir, övgü ve sevgiyle destekleyerek ve de sadece sizin ilginizi çekmek için yapılmış davranışları görmezden gelerek olumlu davranışlar oluşturabilirsiniz.

Beklentilerinizle ilgili, çocuklarınıza bilgi vermeniz yerinde olacaktır. Genellikle anne ve babalar, değerler ve kurallar ve de bu kuralların neden önemli oldukları hakkında konuşmak için yeterince zaman ayırmazlar.

Açıkça belirlenmiş bir kural, kasten ya da başka bir şekilde çiğnendiğinde hemen uygun bir ceza verilmesi gerekir.

Bunlardan biri doğal sonuçlardır. Bu strateji çocuğunuzun belirli bir kuralın neden önemli olduğunu anlaması yanlış davranışının mantıksal sonuçlarını yaşamasına izin vermeyi kapsar. Örneğin, Sütü annesine kızgınlığından yere döken bir çocuğa bir bez verilerek yeri temizlemesine izin verilebilir.

Bir başka metot da moladır. Belki de en çok tavsiye edilen bir disiplin tekniği olan mola, çocuğunuzu kısa bir süre için (yaşının her yılı için bir dakika) etkilerden uzak, uyarıcı olmayan bir köşede bırakmayı içerir. Örneğin, kardeşiyle kavga eden çocuklar ayrı köşelerde yaşlarına uygun bir süre içerisinde yaptığı bu yanlış davranış üzerinde düşündürülebilir.

Bir başka teknik de aşırı düzeltmelerdir. Çocuğunuz yanlış bir davranışta bulunduğunda en azından üç kez ya da beş dakika boyunca doğru davranışı tekrarlamalıdır. Örneğin, çocuğunuz okuldan geldiğinde montunu eşyalarını yere fırlatarak , selam vermeden içeri girdiğinde, ondan tekrar dışarı çıkmasını ve her seferinde size candan bir merhaba ile montunu asarak ve eşyalarını yerine koyarak üç kez yeniden girmesini isteyebilirsiniz.
CANKARDEŞ EĞİTİM KURUMLARI ÇAMLICA ŞUBESİ  PSİKOLOĞU Z. TUĞBA AKAY

 

Leave Your Reply